Kışın Sessiz Tanıkları: Doğaya Kanat Açtık Doğu Anadolu’da
Doğaya Kanat Açtık, zorlu kış koşullarının hakim olduğu Doğu Anadolu’da gerçekleştirilen son saha çalışmasında, Türkiye’nin en az bilinen kış ekosistemlerinden birine ışık tuttu. Yılın son rotasında yapılan gözlemler, nadir ve risk altındaki türlerin bu coğrafyada kış aylarında da yaşam alanı bulduğunu ortaya koyarken, bölgenin biyolojik çeşitlilik açısından taşıdığı önemi bir kez daha gözler önüne serdi.
Doğuş Otomotiv’in doğa koruma ve farkındalık programı Doğaya Kanat Açtık, 2025 yılının son rotasında Türkiye’nin doğu sınırlarında yer alan Ardahan, Kars, Iğdır, Ağrı, Van ve Bitlis’i kapsayan kapsamlı bir kış gözlemine imza attı. Zorlu kış koşullarına ve eksi 17 dereceyi bulan hava sıcaklıklarına rağmen gerçekleştirilen gözlemlerde, 84 farklı kuş türü kayıt altına alındı.
Bu son rotanın en dikkat çekici gözlemi ise, Türkiye’de oldukça nadir görülen ve nesli risk altında bulunan Küçük Sakarca oldu. Türün, bilinen düzenli kışlama alanlarından birinde gözlemlenmesi, proje açısından önemli bir bilimsel kayıt niteliği taşıdı. Rotada ayrıca Duvar Tırmaşıkkuşu, Sakallı Akbaba, Kaya Kartalı, Sakarca ve Bozkazlar gibi ekosistem sağlığı açısından kritik öneme sahip türler de belgelendi. Kuş gözlemlerinin yanı sıra, kızıl sincap ve tilkilerin kar üzerindeki izleri ve fotoğrafları, Doğu Anadolu’nun kış doğasına dair çarpıcı kareler sundu.
Son rota ile ilgili bilgiler veren projenin saha çalışmalarını yürüten doğa ve yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş, “Ülkemizin doğu bölgeleri, hem coğrafi koşullar hem de nüfus yoğunluğunun azlığı nedeniyle gözlem açısından daha sakin kalıyor. Bu bölgelerde çalışmalar elbette yürütülüyor ancak ülke geneline bakıldığında özellikle kış aylarında kayıt sayısı oldukça sınırlı. 2025’in son rotasını buraya taşımak bu nedenle önemliydi. Bu rota kapsamında hedef türlerim arasında kızıl sincaplar da vardı. Bunun yanında sınır bölgelerde sürpriz türlere karşı her zaman heyecanlıydık. Sakarca ve özellikle Küçük Sakarca gibi kayıtlar, bu rotayı projenin en özel duraklarından biri haline getirdi.” şeklinde konuştu.
Doğaya Kanat Açtık’ın Biyoçeşitlilik Karnesi
Doğaya Kanat Açtık projesi kapsamında bugüne kadar 67 farklı şehirde 998 gözlem kaydı, uluslararası doğa ve kuş gözlem veri tabanlarına aktarıldı. Sadece kuş gözlemi sırasında geçirilen toplam süre 2 bin 171 saate ulaştı; bu süre yaklaşık 90 tam güne karşılık geliyor. Gözlem çalışmaları sırasında kat edilen mesafe 5 bin 755 kilometre olurken, saha rotalarına ulaşım da dahil edildiğinde toplam yolculuk 89 bin kilometreyi buldu. Proje kapsamında bugüne kadar gözlemlenen toplam tür sayısı 398 olarak kaydedildi.
Doğuş Otomotiv’in sürdürülebilirlik yaklaşımı doğrultusunda hayata geçirilen Doğaya Kanat Açtık programı, yalnızca biyolojik çeşitliliği belgelemekle kalmıyor; iklim değişikliği, yaşam alanı kaybı ve insan kaynaklı baskılar karşısında doğaya dair farkındalığın artırılmasına da katkı sağlıyor. Türkiye’nin farklı ekosistemlerinde yürütülen uzun soluklu saha çalışmalarıyla program, doğal mirasın kayıt altına alınmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik güçlü bir arşiv oluşturmaya devam ediyor.
Doğaya Kanat Açtık, 2025 yılını Doğu Anadolu’nun sessiz ama bir o kadar da zengin kış doğasında tamamlayarak, Türkiye’nin kanatlı mirasına dair önemli bir sayfayı daha kayıt altına aldı.
